- 12 nov 2025
- 3 minuten om te lezen
Friesland heeft zich op de kaart gezet als een wereldwijde koploper in de transitie naar een circulaire economie. De provincie pakt de uitdagingen van grondstoffenschaarste en CO2-uitstoot radicaal aan door samenwerking en innovatie te stimuleren, met een duidelijke focus op het sluiten van kringlopen. Deze ambitie resulteert in concrete projecten en initiatieven die laten zien hoe een regionale aanpak de nationale en internationale circulaire doelstellingen kan versnellen.
Waarom Friesland een koploper is
De koplopersrol van Friesland is gebaseerd op een sterke combinatie van beleid, onderzoek en praktijk:
Sterke publiek-private samenwerking: De provincie werkt nauw samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen om innovatieve, circulaire businessmodellen te ontwikkelen en toe te passen.
Focus op ketens: Er is een sterke focus op specifieke ketens die veel afval genereren of grote kansen bieden voor circulariteit, waaronder de bouw- en agrarische sector. De ambitie is om lokaal gewonnen reststromen en biobased materialen maximaal te verwaarden.
Meetbare doelen: Friesland streeft ernaar om in 2025 al 50% circulair te zijn en wil in 2030 een volledig circulaire economie bereiken, waarmee het vooruitloopt op de landelijke doelstellingen.
De rol van biobased bouwen
Binnen deze circulaire ambitie speelt biobased bouwen een cruciale rol. De bouwsector in Friesland richt zich sterk op het benutten van lokale en hernieuwbare grondstoffen om de afhankelijkheid van fossiele en CO2-intensieve materialen te verminderen.
De nadruk ligt op:
Verwaarden van landbouwreststromen: Onderzoek richt zich op hoe reststromen van de agrarische sector kunnen dienen als nieuwe bouwmaterialen (bijvoorbeeld isolatie uit riet of vezelgewassen).
Demontabel en aanpasbaar bouwen: Het bevorderen van bouwmethoden die de levensduur van materialen verlengen en hergebruik mogelijk maken, wat perfect aansluit bij het principe van losmaakbaarheid.
Door deze actieve inzet op biobased bouwprojecten draagt de provincie direct bij aan het vastleggen van CO2, het verminderen van bouwafval en het stimuleren van nieuwe, duurzame verdienmodellen voor de lokale economie.
Concrete voorbeelden: Bedrijven en ketensamenwerking De Friese koplopersmentaliteit is verankerd in concrete projecten en de nauwe samenwerking tussen verschillende partijen.
De Fryske Vezelhennepdeal en Koplopers
Het meest in het oog springende voorbeeld is de Fryske Vezelhennepdeal. Dit is een unieke samenwerking tussen boeren, bouwbedrijven, woningcorporaties en de overheid om een lokale keten te sluiten.
Van land tot pand: Friese boeren telen vezelhennep, dat lokaal wordt verwerkt tot isolatiemateriaal.
GreenInclusive: Dit bedrijf is een cruciale schakel en realiseert de eerste regionale vezelhennepfabriek in Friesland.
Gegarandeerde afname: De deal omvat afspraken over de gegarandeerde afname van dit isolatiemateriaal voor minimaal 1.000 Friese woningen (o.a. door woningcorporaties als Elkien en Accolade).
Daarnaast wordt de biobased bouw in Friesland versterkt door gespecialiseerde partijen. Bouwbedrijf Ecohûs Fryslân speelt hierin een prominente rol. Het bedrijf, opgericht door twee bouwspecialisten die voortkwamen uit onderzoek naar bouwinnovaties, richt zich op het bouwen van ecologische, energiezuinige, dampopen prefab woningen. Zij zien het als hun kernwaarde om gezond en grondstoffen bewust te bouwen, en vertalen de ambitie van de provincie direct naar de praktijk met hun vaste bouwsysteem dat maximale ontwerpvrijheid biedt.
Het Kennis- en Testcentrum Biosintrum
In Oudehaske staat het Biosintrum, een fysiek centrum voor biobased innovatie, onderzoek en onderwijs. Dit gebouw is zelf een toonbeeld van biobased en circulair bouwen en dient als ontmoetingsplek om kennis over nieuwe materialen te delen en te versnellen.
Vereniging Circulair Friesland
De koepelorganisatie Vereniging Circulair Friesland (VCF) is de drijvende kracht. Met meer dan 40 aangesloten partners uit de hele keten van afvalverwerker Omrin tot bouwbedrijven als Jorritsma Bouw en DW Bouw faciliteert de VCF het programma 'Fryslân bouwt Circulair', waarmee ze de ambities vertalen naar meetbare, gezamenlijke acties op de bouwplaats.
De Friese aanpak als inspiratie voor de wereld
De Friese aanpak bewijst dat een sterke regionale focus en het stellen van ambitieuze doelen leidt tot innovatie die wereldwijd navolging kan vinden. Door de combinatie van beleid, samenwerking en de concrete toepassing van biobased oplossingen, laat Friesland zien dat een volledig circulaire economie binnen handbereik is.
Deel dit artikel:
