Reinier van den Berg bij Hogeschool in Almere, deze ademt groen en frisse lucht!

De nieuwste ontwikkelingen op het gebied van biodiversiteit en klimaatadaptatie in de bouw laten zien dat de groene gevel een van de meest effectieve oplossingen is. Organisaties zoals Cloud Garden geloven dat we de connectie tussen urbanisatie en de natuur kunnen én moeten herstellen, zonder dat dit ten koste gaat van de biodiversiteit.

Multifunctionele voordelen voor mens en milieu

Groene gevels zijn multifunctioneel en leveren voordelen op drie fronten: klimaat, biodiversiteit en gezondheid.

• Bestrijding van hittestress: Plantenwanden verminderen het hitte-eilandeffect in stedelijke gebieden. De begroeiing zorgt voor schaduw en koeling door verdamping van water, waardoor de oppervlaktetemperatuur van de gevel zelf drastisch daalt (soms wel 10-15°C). Dit vermindert de warmte-instraling naar binnen aanzienlijk, wat de energievraag voor airconditioning reduceert.

• Verbetering luchtkwaliteit: Planten absorberen fijnstof en verlagen de concentraties van vervuilende stoffen, zoals CO2, en geven zuurstof af. Dit zorgt voor een gezondere leefomgeving.

• Boost voor biodiversiteit: Groene gevels creëren een nieuw stedelijk ecosysteem en fungeren als 'stapstenen' voor stadsnatuur. Ze bieden extra leefruimte en voedsel voor diverse diersoorten, waaronder insecten, bijen en vogels. Om dit effect te maximaliseren is het essentieel om te kiezen voor passende, gifvrije en inheemse plantensoorten.

• Welzijn en productiviteit (Biophilic Design): Mensen hebben een aangeboren behoefte aan contact met de natuur (biophilic design). Groene omgevingen hebben een rustgevend effect, verminderen stress en kunnen het welzijn en de productiviteit van medewerkers verbeteren.

Bouwkundige overwegingen en systeemkeuzes

De effectiviteit en levensduur van een groene gevel zijn sterk afhankelijk van de juiste bouwkundige keuzes:

• Typen systemen: Er zijn verschillende systemen, waaronder grondgebonden (klimplanten vanuit de volle grond, ideaal voor waterhuishouding) en modulaire/niet-grondgebonden systemen (plantenbakken of cassettes aan de gevel). Modulaire systemen zijn vaak duurder, maar bieden oplossingen in zeer dichtbebouwde gebieden zonder ruimte op het maaiveld.

• Constructie en vochtbeheer: Er moet goed worden nagedacht over de geleidingsconstructie en de bevestiging, om te voorkomen dat planten (zoals klimop) schade veroorzaken aan muren in slechte staat. Bij niet-grondgebonden systemen is een goed ontworpen irrigatie- en afwateringssysteem cruciaal om uitdroging, maar ook vochtproblemen en lekkages, te voorkomen.

• Isolatie en bescherming: Gevelbeplanting draagt bij aan de bescherming van de gevel en fungeert als een extra isolerende laag, waardoor warmteverlies in de winter wordt beperkt en de levensduur van de gevel wordt verlengd.

Economische waarde en beheer

Hoewel de aanleg van een groene gevel een investering is (variërend van € 30 - € 300 per m² afhankelijk van het systeem), biedt het economische voordelen:

• Waardestijging: Goed aangelegd en onderhouden gevelgroen verhoogt de vastgoedwaarde en kan de verkoop- of huurprijs positief beïnvloeden.

• Energiekosten: Lagere energiekosten door het isolerende en verkoelende effect.

• Onderhoud: Groene gevels vereisen regelmatig onderhoud (water geven, snoeien, bemesten). Dit is wezenlijk duurder dan een kale gevel en moet vanaf het ontwerp worden ingecalculeerd en geborgd.

Om het succes te garanderen, is het van belang dat de beplanting past bij de lokale omstandigheden (zon, schaduw) en dat het onderhoud vanaf het begin wordt vastgelegd. Alleen dan kan de groene gevel optimaal blijven functioneren als essentiële schakel voor de klimaatadaptieve stad.

Deel dit artikel: