Voorbeeld optoppen: Vorm

Met een potentie van ruim 100.000 woningen op bestaande daken, verschuift de focus van de bouwsector naar boven. Woningcorporaties en grote marktpartijen onderzoeken op grote schaal hoe zij hun vastgoed kunnen 'optoppen'. Biobased materialen spelen hierbij de hoofdrol: ze zijn vaak de enige oplossing die licht genoeg is voor de bestaande fundering.

De noodzaak van verdichting

Nederland moet duizenden woningen toevoegen zonder extra groen op te offeren. Optoppen het toevoegen van woonlagen op een bestaand gebouw biedt de kans om steden te verdichten zonder extra grondbeslag. Uit recente inventarisaties blijkt dat zowel naoorlogse flatgebouwen als kantorencomplexen uitermate geschikt zijn voor deze methode.

Koplopers in de praktijk: van Zuidas tot gebiedsontwikkeling

In 2026 dienen drie namen als belangrijke graadmeters voor de sector:

• ABN AMRO hoofdkantoor (Amsterdam): Bij de herontwikkeling van het hoofdkantoor aan de Zuidas is gekozen voor een grootschalige aanpak waarbij circulariteit en biobased optoppen de kern vormen. Het laat zien dat zelfs op toplocaties de voorkeur uitgaat naar lichte, duurzame houtbouw.

  
  

• VORM: Als een van de meest innovatieve ontwikkelaars en bouwers zet VORM vol in op optoppen als strategie voor de woningnood. Door hun ervaring met modulaire concepten en binnenstedelijke transformatie bewijzen zij dat optoppen niet alleen technisch mogelijk is, maar ook financieel rendabel en schaalbaar voor de massa.

  
  

• De Karel (Amsterdam): Aan de Karel Doormanstraat is een bestaand complex uit de jaren '50 getransformeerd door middel van een houten optopping. Dit project bewijst hoe een moderne houten structuur perfect kan landen op een traditionele onderbouw.

Waarom optoppen synoniem is aan biobased

In de bouwvergaderingen van 2026 is de conclusie eenduidig: wie wil optoppen, moet biobased bouwen. Traditionele materialen zoals beton en baksteen zijn simpelweg te zwaar voor de bestaande constructie van veel gebouwen.

• Lichtgewicht constructie: Materialen zoals CLT (kruislaaghout) wegen een fractie van beton. Dit maakt het mogelijk om extra verdiepingen toe te voegen zonder dat er ingrijpende funderingsversterkingen nodig zijn.

  
  

• Snelheid door prefabricage: Optoppen gebeurt vrijwel altijd met prefab modules. Deze wooneenheden worden in de fabriek gebouwd en in enkele dagen op het dak geplaatst. Dit minimaliseert de overlast voor de huidige bewoners.

De sector

Waar bouwbedrijven voorheen vaak kozen voor sloop-nieuwbouw, is de analyse van de 'optop-potentie' nu een standaardonderdeel van elk groot onderhoudsproject. Grote spelers en ontwikkelaars zoals VORM, Heijmans en Dura Vermeer hebben inmiddels gespecialiseerde teams die de draagkracht van daken in kaart brengen.

De oproep aan de sector is helder: een plat dak is geen onderhoudspost, maar een kans. We vragen bouwbedrijven om bij elke renovatieopgave serieus te onderzoeken of er 'op getopt' kan worden.