- 10 jul 2025
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 14 jul 2025
De stikstofcrisis blijft een knelpunt voor de vergunningverlening in Nederland, met directe gevolgen voor de bouwsector. Nu demissionair landbouwminister Femke Wiersma (BBB) met haar startpakket onvoldoende zekerheid biedt, hebben boerenorganisaties, provincies, gemeenten en waterschappen de handen ineengeslagen. Woensdag presenteren zij een eigen stikstofplan, met daarin ook de optie voor verplichte maatregelen, om de vergunningverlening voor boeren en bouwprojecten weer op gang te krijgen.
Duidelijkheid en perspectief voor ondernemers
De gezamenlijke organisaties benadrukken de dringende behoefte aan duidelijkheid en stabiliteit voor ondernemers. Het stilvallen van natuur- en bouwvergunningen belemmert niet alleen de agrarische sector, maar raakt ook de woningbouw en daarmee de biobased bouwsector direct. Het nieuwe plan, gesteund door onder andere LTO, alle gemeenten, provincies en waterschappen, heeft als doel de stikstofuitstoot significant te verlagen. De landbouw moet over tien jaar 42 tot 46 procent minder stikstof uitstoten dan in 2019. Dit betekent dat er normen moeten komen voor de stikstofuitstoot per bedrijf in 2030 en 2035, met tussendoelen en de mogelijkheid tot bijsturing. In het uiterste geval kunnen bedrijven bij het niet halen van de normen hun vergunning verliezen.
We moeten snel stappen zetten om de natuur te herstellen. Ondernemers snakken naar duidelijkheid en perspectief voor de toekomst, aldus Ina Adema, voorzitter van het IPO (Interprovinciaal Overleg).
Verplichte maatregelen en grondherverdeling
Het voorgestelde plan bevat ook meer dwingende maatregelen rond maximaal vijf Natura 2000-gebieden met de grootste stikstofproblemen. Een optie is gedwongen wettelijke herverkaveling, waarbij grond rond natuurgebieden herverdeeld wordt onder landeigenaren en natuurbeheerders. Dit moet bijdragen aan natuurherstel. Als de stikstofafname in 2030 bij andere Natura 2000-gebieden onvoldoende blijkt, kunnen ook daar dwingendere maatregelen noodzakelijk zijn.
De initiatiefnemers reiken met dit plan een handreiking uit naar het demissionaire kabinet. Ze zoeken overleg voor de uitwerking van de plannen en de financiering hiervan.
Gemengde reacties vanuit de sector
De plannen worden met voorzichtig positieve reacties ontvangen door werkgeversorganisatie VNO-NCW, Natuurmonumenten, Bouwend Nederland en Natuur & Milieu. Zij zien een aantal stappen in de goede richting, maar benadrukken dat er meer nodig is om Nederland van het slot te halen. Er is nog onduidelijkheid over de toereikendheid van de voorgestelde normen, maar de goede intenties worden gewaardeerd.
Boerenactiegroep Agractie is kritischer en ziet het voorstel niet zitten, omdat zij het niet eens zijn met het principe dat elk bedrijf een doel krijgt om de uitstoot te verminderen.
