- 18 dec 2025
- 2 minuten om te lezen
Jaarlijks komt in Nederland circa 1,5 miljoen ton secundair hout retour, waarvan een aanzienlijk deel direct geschikt is voor hergebruik in de bouw. TNO start in de nieuwe faciliteit TNO BioBuilt met het opschalen van circulair CLT (c-CLT) om de koolstofopslag in hout substantieel te verlengen en de klimaatimpact van de bouwsector te verlagen.
De klimaatimpact: Van verbranding naar langdurige opslag
De huidige verwerking van secundair hout heeft een directe invloed op de Nederlandse CO₂-balans. Momenteel wordt secundair hout vaak nog verbrand voor de opwekking van energie. Bij dit proces komt de koolstof direct vrij die het hout tijdens de groei heeft vastgelegd, wat het eerdere klimaatvoordeel van de boomgroei opheft.
Door secundair hout hoogwaardig te hergebruiken in de bouw, wordt de levenscyclus van het materiaal aanzienlijk verlengd. Dit heeft twee grote voordelen voor het klimaat:
Voorkomen van directe uitstoot: De koolstof blijft veilig opgeslagen in de constructie van gebouwen in plaats van vrij te komen bij verbranding.
Beperken van opwarming: Het langer vasthouden van deze koolstof in de gebouwde omgeving levert een directe bijdrage aan het beperken van de opwarming van de aarde.
TNO BioBuilt: De brug naar industriële opschaling
In de pre-productiefaciliteit TNO BioBuilt werkt TNO samen met marktpartijen om biobased innovaties versneld naar de markt te brengen. Volgens Niels Vonk, scientist innovator bij TNO, ontbreekt het bedrijven vaak aan de specifieke kennis of faciliteiten om echt op te schalen. TNO biedt daarom toegang tot diepgaande materiaalkennis en een machinepark waarmee bedrijven hun eerste '0-series' kunnen produceren.
Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen is circulair CLT (c-CLT). In dit proces wordt 'het juiste houtje op de juiste plek' geplaatst:
Samenstelling: Voor de buitenlagen wordt nieuw loofhout gebruikt voor de nodige sterkte, terwijl de kern bestaat uit secundair hout, zoals afgedankte pallets.
Prestaties: Onderzoek toont aan dat c-CLT panelen met 30% secundair hout tot 36% sterker en 3% stijver kunnen zijn dan reguliere commerciële panelen.
Geautomatiseerde robotlijn voor pallethout
Door de uniforme afmetingen is pallethout 'laaghangend fruit' voor hergebruik. Alleen al in Europa zijn er 2,5 miljard pallets in omloop, die nu vaak worden 'gedowncycled' of verbrand.
TNO heeft een proces ontwikkeld waarbij een CT-scan de houtkwaliteit beoordeelt en metaal (zoals spijkers) vervolgens robotisch wordt verwijderd. Deze geautomatiseerde productielijn moet aantonen dat hergebruik niet alleen technisch haalbaar is, maar ook grootschalig geproduceerd kan worden.
Toepassing in de praktijk: The Urban Woods
De innovatie vindt reeds zijn weg naar de praktijk. In het project 'The Urban Woods' in Delft wordt voor het eerst wereldwijd CLT toegepast waarin oud pallethout is verwerkt. Architect Tim Vermeend van Urban Climate Architects ziet de samenwerking met TNO als essentieel: "De faciliteit van TNO is voor ons de brug tussen de huidige kennis en de toekomstfaciliteiten".
Als de ambitie van een 100% circulaire bouwsector in 2050 serieus wordt genomen, is de verschuiving van afval naar hoogwaardig bouwmateriaal volgens Vonk onvermijdelijk.
