- 5 feb
- 2 minuten om te lezen
ORGA architect en Built by Nature hebben de gezondheidseffecten van hout laten onderzoeken, met resultaten die de bouwsector verbluffen. Terwijl velen vermoeden dat glad plastic hygiënischer is, wijst de wetenschap achter de houten snijplank op het tegendeel. Deze kennis wordt nu op wetenschappelijke schaal vertaald naar de grootschalige woning- en utiliteitsbouw. Kan hout een actieve rol spelen in het verbeteren van de hygiëne en het welzijn in onze gebouwen?
De wetenschap achter de snijplank
De discussie over hout en hygiëne is vaak gebaseerd op een misverstand: dat glad plastic hygiënischer zou zijn dan poreus hout. Gijs Bruggink (Biophilic design expert bij ORGA architect) bevestigt dat dit in de aanloop naar het nieuwe rapport uitgebreid is onderzocht. Er zijn tests uitgevoerd waarbij houten snijplanken werden geïnfecteerd met microben om te zien of deze werden overgedragen op voedsel, zoals appels.
De resultaten ondersteunen wat veel 'eco-lovers' al vermoedden: hout beschikt over natuurlijke antibacteriële stoffen die schadelijke microben afremmen. Waar virussen en bacteriën op kunststof oppervlakken urenlang kunnen overleven, zorgt de celstructuur en de chemische samenstelling van hout voor een vijandige omgeving voor deze micro-organismen.
Terug naar de eenvoud: het perspectief van Walther senior Dingemans
Volgens expert Walther senior Dingemans (Passive House Consultant) is deze 'ontdekking' van de kracht van hout in feite een herwaardering van oude kennis die we na de Tweede Wereldoorlog uit het oog zijn verloren.
Waar we voorheen bouwden met natuurlijke materialen en eenvoud, verschoof de focus daarna naar snelheid en goedkope productie.
"De samenleving draaide na de oorlog niet meer om eenvoud en kostbare materialen," stelt Dingemans. Hij ziet de huidige beweging dan ook als een noodzakelijke terugkeer naar wat hij 'Eco Logus' noemt: een logische keuze voor ecologische materialen die we "met elke vezel in ons lichaam kunnen ervaren, ademen en beleven." In zijn ogen is de transitie naar biobased bouwen geen kwestie van prijs, maar een fundamentele keuze tussen snel en goedkoop versus gezondheid, comfort en welbehagen.
Gezondheid en welzijn als wetenschappelijke basis
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, waken experts voor het maken van ongefundeerde medische claims. Daan Bruggink benadrukt dat het rapport, dat gebaseerd is op meer dan 100 internationale wetenschappelijke artikelen en reviews, bedoeld is als een wetenschappelijke beschouwing van de relatie tussen hout en welzijn in de gebouwde omgeving.
De kracht van hout zit in de combinatie van antibacteriële eigenschappen, stressverlaging en een mensvriendelijke esthetiek. Het vervangen van klinische, kunststof oppervlakken door natuurlijke materialen zorgt voor een gezonder binnenklimaat. Het volledige Wood & Wellbeing-rapport wordt in het tweede kwartaal van 2026 gepubliceerd. Meer informatie over de achtergrond van dit onderzoek is te vinden op de website van ORGA architect.
Cruciale voorwaarde: de afwerking
Een belangrijk punt dat uit de sector naar voren komt, is de afwerking. Om de natuurlijke eigenschappen van hout hun werk te laten doen, moet het kunnen ademen. Experts zoals Rob Gort en Peter Noordam wijzen erop dat dampdichte lakken de antibacteriële werking kunnen blokkeren. Voor een optimaal effect moet hout bij voorkeur onbehandeld blijven, of worden afgewerkt met natuurlijke oliën, wassen of minerale verven.
